International Institute of Business Analysis(IIBA)

IIBA là bên viết ra cuốn BABOK và cấp chứng chỉ cho nghề BA. Tổ chức phi lợi nhuận, trụ sở ở Canada, ra đời năm 2003 khi nghề này còn chưa có định nghĩa thống nhất. Trước đó mỗi công ty gọi vai trò này một kiểu, và danh sách việc BA phải biết thì mỗi nơi ghi một khác.

Nghĩ về IIBA giống PMI của dân quản lý dự án hay ISTQB của dân kiểm thử: một bên đứng ra định nghĩa chuẩn nghề rồi bán chứng chỉ xác nhận bạn nắm chuẩn đó.

Họ làm những gì

Bốn việc. Họ giữ và cập nhật BABOK, hiện là bản 3. Họ bán chứng chỉ, và bắt bạn tái chứng nhận theo chu kỳ — phần này ít người để ý lúc đăng ký. Ngoài ba bậc nền còn có Agile Extension cùng một loạt chứng chỉ chuyên đề về phân tích dữ liệu, kiến trúc nghiệp vụ, sản phẩm số. Cuối cùng là mạng lưới chapter theo quốc gia và thành phố, nơi tổ chức seminar và nhóm học chung, chất lượng tuỳ từng chapter.

Bộ chứng chỉ xếp theo kinh nghiệm

Con số giờ và mức phí IIBA có điều chỉnh theo từng năm, nên trước khi nộp hồ sơ hãy mở lại trang chứng chỉ trên iiba.org để đối chiếu thay vì tin một bài blog viết từ mấy năm trước.

Membership có đáng đóng không

Phí thành viên cá nhân rơi vào khoảng trên dưới 150 USD một năm, thay đổi theo khu vực và theo chính sách từng thời điểm. Đổi lại bạn được đọc bản điện tử BABOK, giảm giá đáng kể phí thi, và truy cập thư viện tài liệu.

Tính nhanh: nếu bạn định thi CBAP, riêng phần chênh lệch giá thi giữa member và non-member đã xấp xỉ 150 USD. Nghĩa là đóng membership rồi thi thì gần như hoà, còn được thêm sách và tài liệu. Nếu chưa có ý định thi thì phần lớn BA ở Việt Nam mình gặp đều thấy không cần thiết, vì tài liệu ôn tập và cộng đồng trao đổi đã có sẵn ở nơi khác.

Chapter Việt Nam

IIBA Vietnam có website riêng tại vietnam.iiba.org và một nhóm ban điều hành làm việc theo dạng tình nguyện. Vì là tình nguyện nên hoạt động có giai đoạn sôi nổi với seminar và study group đều đặn, có giai đoạn im ắng nhiều tháng. Đừng kỳ vọng một tổ chức vận hành như doanh nghiệp.

Trên thực tế, phần lớn hoạt động trao đổi của BA Việt Nam diễn ra ở các nhóm Facebook và Zalo do cộng đồng tự lập, nơi mọi người hỏi nhau mẫu tài liệu, chia sẻ đề thi thử và than thở về khách hàng. Chapter chính thức hữu ích khi bạn cần tài liệu chuẩn hoặc muốn tìm người ôn thi cùng.

Một điều nên biết trước khi đầu tư

Chứng chỉ IIBA được công nhận rộng ở Bắc Mỹ, châu Âu, Ấn Độ và Úc. Ở Việt Nam thì khác: đa số nhà tuyển dụng nội địa không yêu cầu, một số HR còn chưa biết CBAP là gì. Nơi nó thật sự có trọng lượng là công ty outsourcing làm cho khách Âu Mỹ, chi nhánh tập đoàn nước ngoài, và hồ sơ xin việc hoặc định cư ở nước ngoài. Nếu mục tiêu của bạn là tăng lương ở một startup trong nước, hãy hỏi thẳng HR chỗ đó xem khung lương có gắn với chứng chỉ nào không. Câu trả lời thường là không, và bạn vừa tiết kiệm được bốn tháng ôn thi.