PMI Professional in Business Analysis(PMI-PBA)

PMI, tổ chức đứng sau chứng chỉ PMP quen thuộc, cũng có một chứng chỉ riêng cho phân tích nghiệp vụ tên PMI-PBA. Ra mắt năm 2014, tức là sau khi nghề BA đã ổn định, và nó tiếp cận công việc này từ góc của người quản lý dự án chứ không phải từ góc thực hành nghề BA.

Khác biệt nằm ở lăng kính: IIBA hỏi bạn phân tích thế nào, PMI hỏi bạn kiểm soát phạm vi và bàn giao đúng cam kết ra sao.

Điều kiện và hình thức thi

Có hai đường vào tuỳ trình độ học vấn. Với bằng đại học trở lên, bạn cần 36 tháng kinh nghiệm phân tích nghiệp vụ trong 8 năm gần nhất; nếu chỉ có bằng trung học hoặc cao đẳng thì con số này lên 60 tháng. Cả hai đường đều yêu cầu 35 giờ đào tạo về business analysis. Riêng người tốt nghiệp chương trình được GAC công nhận được giảm còn 24 tháng — đây là ngoại lệ duy nhất, và cũng là con số hay bị chép nhầm thành điều kiện chung.

Đề thi khoảng 200 câu trong 4 tiếng, trong đó một phần là câu thử nghiệm không tính điểm. Phí thi thường ở mức khoảng 405 USD cho thành viên PMI và 555 USD cho người không phải thành viên. Cũng như bên IIBA, PMI điều chỉnh phí theo từng giai đoạn nên hãy tra lại trên pmi.org trước khi đăng ký.

Nội dung chia theo năm nhóm việc thay vì knowledge area: đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch, phân tích, truy vết và giám sát, đánh giá kết quả. Phần phân tích chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Đặt cạnh CBAP

Ai ở Việt Nam nên chọn nó

Nhóm rõ ràng nhất là người đã có PMP. Bạn quen hệ thống từ vựng của PMI, đã có tài khoản, đã hiểu cách tích luỹ PDU, nên chi phí học thêm thấp hơn nhiều so với việc làm quen bộ khung mới của IIBA.

Nhóm thứ hai là BA làm trong các dự án triển khai lớn có hợp đồng chặt: core banking, ERP cho tập đoàn, dự án cho khối nhà nước. Ở đó công việc gắn liền với kiểm soát phạm vi, quản lý thay đổi và bảo vệ mốc bàn giao, đúng thứ PMI nhấn mạnh.

Nếu bạn là BA làm product trong một công ty agile, PMI-PBA hơi lệch trọng tâm. CBAP hoặc các chứng chỉ về product sẽ gần với việc bạn làm hằng ngày hơn.

Ví dụ thực tế

Mỗi lần khách xin đổi là một lần cãi nhau về chuyện thay đổi đó nằm trong hay ngoài hợp đồng. Anh PM phụ trách dự án ERP cho một công ty dệt may — 17 tháng, 9 phân hệ, đã có PMP từ trước — đi thi PMI-PBA vì mảng phân tích yêu cầu trong dự án cứ vỡ đúng ở chỗ đó.

Thứ anh dùng được nhiều nhất sau kỳ thi là phần truy vết yêu cầu tới mục tiêu kinh doanh. Khách đòi thêm một báo cáo, câu hỏi đầu tiên trở thành: yêu cầu này gắn với mục tiêu nào đã ký. Số CR bị từ chối tăng hẳn trong hai quý sau đó. Chuyện không ngờ là khách lại dễ chịu hơn trước, vì mỗi lần từ chối đều kèm đúng một dòng chỉ ra yêu cầu không gắn với mục tiêu nào trong hợp đồng, nên không còn ai thấy mình bị từ chối theo cảm tính của nhà cung cấp.

Mức độ phổ biến

Ở Việt Nam, PMI-PBA hiếm hơn CBAP khá nhiều, và hiếm hơn PMP rất nhiều. Đa số HR trong nước nhìn thấy dòng này sẽ không phản ứng gì đặc biệt. Chỗ nó có giá là trong hồ sơ năng lực đấu thầu và ở các tập đoàn có văn hoá PMI mạnh. Chọn nó vì bạn thật sự làm việc theo cách đó, đừng chọn vì muốn có thêm một dòng trong CV.