Daily Scrum
Buổi họp 15 phút mỗi ngày của Developers để soi tiến độ so với Sprint Goal và chỉnh lại kế hoạch cho 24 giờ tới. Không phải buổi báo cáo tiến độ cho quản lý.
Định nghĩa
Mười lăm phút. Mỗi ngày. Cùng giờ, cùng chỗ. Đó gần như là toàn bộ quy định của Scrum Guide 2020 về Daily Scrum, và phần lớn rắc rối trong thực tế đến từ việc người ta thêm vào đủ thứ không có trong quy định đó.
Mục đích của buổi này rất hẹp: Developers soi xem tiến độ so với Sprint Goal đang ra sao, và chỉnh lại kế hoạch cho 24 giờ tới nếu cần. Chỉ vậy.
Nếu sau buổi họp không có gì trong kế hoạch thay đổi, và cũng chẳng ai học được điều gì mới, thì buổi họp đó chỉ là điểm danh.
Ai họp, họp thế nào
Người bắt buộc có mặt là Developers. Product Owner và Scrum Master tham dự nếu họ đang trực tiếp làm item trong Sprint Backlog. Người ngoài có thể nghe, nhưng không nói.
Bản 2020 đã bỏ ba câu hỏi bắt buộc ("hôm qua làm gì, hôm nay làm gì, đang vướng gì"). Lý do là ba câu đó đẩy buổi họp thành vòng báo cáo cá nhân, mỗi người nói xong thì tắt não chờ tới lượt. Ba câu ấy vẫn dùng được, chỉ là không còn là luật.
Ba cách chạy đỡ chán hơn:
- Đi theo bảng, không đi theo người. Bắt đầu từ thẻ gần cột Done nhất, kéo sang trái. Câu hỏi mặc định là "cái này cần gì để xong hôm nay".
- Bám Sprint Goal. Mở Sprint Goal ra đầu buổi, kết buổi hỏi một câu: hôm nay chúng ta có gần mục tiêu hơn hôm qua không.
- Đẩy tranh luận sang sau. Vấn đề nào cần bàn sâu thì ghi lại, ai liên quan ở lại bàn tiếp sau khi buổi họp kết thúc. Cách gọi quen thuộc là after party.
Phân biệt với buổi họp báo cáo tiến độ
| Tiêu chí | Daily Scrum | Họp báo cáo tiến độ |
|---|---|---|
| Nói với ai | Các thành viên nói với nhau | Từng người nói với quản lý |
| Mục đích | Chỉnh kế hoạch 24 giờ tới | Cập nhật thông tin lên trên |
| Được nói "tôi đang tắc" | Có, đó là điều mong đợi | Rất ngại, dễ bị hiểu là yếu kém |
| Đầu ra | Kế hoạch trong sprint đổi | Bản ghi nhận, không đổi gì |
Ví dụ thực tế
Chín giờ sáng, chín người đứng quanh cái màn hình treo tường. Daily của team làm hệ thống quản lý đơn hàng cho chuỗi siêu thị mini 58 cửa hàng kéo trung bình 35 phút: mỗi người kể tỉ mỉ hôm qua đã làm gì, còn hai dev thì tranh luận cấu trúc bảng ngay tại chỗ.
Team đổi cách: bấm hẹn giờ 15 phút, đi theo thẻ trên bảng từ phải sang trái, mọi tranh luận kỹ thuật đẩy sang after party. Tuần đầu vẫn tràn, tuần thứ hai xuống 18 phút, tuần thứ ba ổn định quanh 12 phút. After party trung bình có 3 người ở lại, khoảng 10 phút.
Và khi đi theo thẻ, cả team phát hiện có 4 thẻ nằm lì ở cột "Chờ review" từ ngày thứ hai của sprint. Trước đó không ai nhắc, vì mỗi người chỉ nói phần việc của mình.
Lỗi hay gặp
Kiểu hỏng phổ biến nhất ở các công ty Việt Nam vừa chuyển sang Scrum: quản lý ngồi dự, và mỗi người tự động quay sang nói với quản lý thay vì nói với nhau. Từ hôm đó trở đi, không ai dám nói "hôm qua tôi loay hoay cả ngày chưa ra".
Ba kiểu còn lại nhẹ hơn, nhưng cũng đủ làm hỏng mười lăm phút:
- Bàn luôn tại chỗ. Hai người tranh luận 20 phút, bảy người còn lại ngồi nhìn.
- Nói chay, không mở bảng. Ai cũng bảo "vẫn đang làm", chẳng nhìn ra việc nào đang kẹt.
- Đổi giờ liên tục cho vừa lịch mọi người — trong khi cố định giờ vốn là nửa giá trị của buổi này.
Còn nếu người hỏi tiến độ mỗi sáng là Scrum Master, thì buổi họp của Developers đã thành buổi kiểm tra mất rồi.
Cách chữa khi sếp cứ muốn dự
Đừng cấm, sẽ hỏng quan hệ. Hai cách đã thấy chạy được:
- Thỏa thuận rõ: quản lý có thể nghe nhưng không hỏi, không nhận xét trong 15 phút đó. Muốn hỏi gì thì hỏi sau, riêng với Scrum Master hoặc PO.
- Cung cấp thứ mà quản lý thật sự cần. Phần lớn họ dự Daily chỉ vì không có cách nào khác để biết tiến độ. Dựng một bảng theo dõi công khai, cập nhật sau Daily, thì nhu cầu ngồi dự thường tự mất.
Nếu team làm việc từ xa lệch múi giờ và không họp đồng bộ được, viết cập nhật vào một kênh chat cố định vẫn ổn — miễn giữ đúng tinh thần: soi tiến độ so với Sprint Goal, và có người thật sự đọc rồi phản hồi.
